નરેન્દ્ર દામોદરદાસ મોદી
ગુજરાત રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી છે.નરેન્દ્ર દામોદરદાસ મોદીનો જન્મ એક પછાત (OBC)મધ્યમ વર્ગ કુટુંબમાં વડનગર ખાતે થયો હતો.તે દામોદરદાસ મૂલચંદ મોદી અને તેમના પત્ની હીરાબેન મોદીના છ સંતાન પૈકી ત્રીજુ સંતાન હતા.
તે નાનપણથી જ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના સભ્ય હતા. તેમને કિશોરાવસ્થાથી રાજકારણમાં રસ હતો. તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી રાજકીય વિજ્ઞાનમાં અનુસ્નાતકની પદવી પ્રાપ્ત કરી છે.
૧૯૯૮ માં ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ના નેતા લાલક્રુષ્ણ અડવાણી દ્વારા ગુજરાત અને હિમાચલ પ્રદેશની ચૂંટણી પ્રચાર માટે તેમની પસંદગી દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
ઇ.સ. ૨૦૦૧ના વર્ષમાં પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી કેશુભાઈ પટેલ રાજીનામું આપ્યા બાદ તેઓ ૭ઓક્ટોબર૨૦૦૧ના દિવસે મુખ્ય મંત્રી બન્યા હતા.
વર્ષ ૨૦૦૭ની ચુંટણીમાં જંગી બહુમતીથી જીત્યા બાદ તેઓ ગુજરાત રાજ્યના ત્રીજી વખત ચુંટાઇ આવેલા એક માત્ર મુખ્યમંત્રી છે.
મોદી બંને ભારત અંદર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક વિવાદાસ્પદ વ્યક્તિ છે
અંગત જીવન
મોદીનો જન્મ વડનગરનાં એક મધ્યમ વર્ગના પરિવારમા થયો હતો જે તે સમયે ભારતનાં મુંબઇ રાજ્યમાં આવતું હતુ. સાઠના દશકમાં તેમણે યુવાવસ્થામાં ભારત-પાક યુધ્ધ દરમ્યાન રેલ્વે સ્ટેશનના માર્ગ પર સૈનિકોની સેવા કરી હતી
૧૯૬૭માં તેમણે ગુજરાતમાં રેલ પ્રભાવિત લોકોની સેવા કરી હતી. યુવાન વયે જ તેઓ અખિલ ભારતીય વિધાર્થી પરિષદ સાથે જોડાઈ ગયા હતા.
યુવાનાવસ્થામાં તેઓ અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ સંસ્થામાં એક વિદ્યાર્થી તરીકે જોડાયા અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી "નવનિર્માણ અંદોલન"માં સક્રિય ભાગ ભજવ્યો હતો.
અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદમાં સંપૂર્ણ સમયના કાર્યકર તરીકે જોડાયા પછી તેમને ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપા)ના પ્રતિનિધિ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.તેઓ કિશોરાવસ્થામાં તેમના ભાઈ સાથે ચા ની લારી ચલાવતા હતા.
તેમણે ભારતમાં સામાજીક અને સાંસ્કૃતિક વિકાસના કાર્ય સાથે સંકળાયેલી સંસ્થા રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સાથે જોડાઈને પણ કાર્ય કર્યું છે.
નરેન્દ્ર મોદીએ શાળાકીય અભ્યાસ વડનગરમાં પૂર્ણ કરેલો છે. તેઓ ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી રાજયશાસ્ત્ર વિષય સાથે અનુસ્નાતક થયા હતા. તે એક સારા લેખક તરીકે પણ જાણીતા છે, તેમના લખાયેલા ઘણા પુસ્તકો પ્રસિદ્ધ પણ થયા છે.
પ્રારંભિક પ્રવૃત્તિઓ અને રાજકારણ
આરએસએસ સાથેના તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, મોદીએ 1974 આંદોલન વિરોધી ભ્રષ્ટાચાર અને 19 મહિનાની (જૂન 1975 થી જાન્યુઆરી 1977) લાંબી 'કટોકટી (ભારત)' સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ અને કપરા પ્રસંગો પર ભૂમિકા ભજવી હતી. મોદી તેમના યુનિવર્સિટીના વર્ષ દરમ્યાન આરએસએસના એક પ્રચારક તરીકે હતા.
તેમણે 1987માં ભાજપમાં જોડાયા અને તેના દ્વારા રાજકારણના મુખ્ય પ્રવાહમાં દાખલ થયા. માત્ર એક વર્ષમાં તેમની ગુજરાત એકમના જનરલ સેક્રેટરી સ્તર પર તેમની વરણી કરવામાં આવી હતી. તે સમયે તેઓએ પહેલેથી જ ખૂબ જ કાર્યક્ષમ વ્યવસ્થાપક બનવા માટે ખ્યાતિ મેળવી લીધી હતી (સંદર્ભ આપો). તેમણે શંકરસિંહ વાધેલા સાથે ભાગીદારીમાં ગુજરાતમાં મજબૂત સંવર્ગ આધાર બનાવવા પ્રયત્નો કર્યા. પ્રારંભિક ગાળામાં, વાઘેલા એક સમૂહ નેતા તરીકે જોવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે મોદીને એક કુશળ નીતિનીયામક તરીકે જોવામાં આવ્યા હતા.
ત્યારબાદ પક્ષે રાજકીય કક્ષાએ ગતિ મેળવવાની શરૂ થઇ અને એપ્રિલ 1990 ના કેન્દ્રમાં સંયુક્ત સરકારની રચના કરી હતી. આ ભાગીદારી થોડા મહિના સુધી નિમિત્ત હતી, પરંતુ ભાજપ ગુજરાત માં બે તૃતીયાંશ બહુમતી સાથે 1995 માં સત્તા પર આવી હતી.આ સમયગાળામાં મોદીએ "સોમનાથ થી અયોધ્યાની રથયાત્રા"(એક રૂપાંતરિત ટોયોટા વાન પર ભારત દ્વારા રાજકીય રેલીમાં) અને "કન્યાકુમારી થી કાશ્મીર"(ભારતના દક્ષિણનો ભાગ)ની કુચ જેવા નિર્ણાયક રાષ્ટ્રીય પ્રસંગોની જવાબદારી ઉપાડી હતી.
શંકરસિંહ વાધેલાની ભાજપમાંથી બાદબાકી થયા બાદ કેશુભાઈ પટેલ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુકત થયા અને નરેન્દ્ર મોદીએ પક્ષ જનરલ સેક્રેટરી તરીકે દિલ્હી મોકલવામાં આવ્યા હતા.
1995 માં, મોદીએ પક્ષના રાષ્ટ્રીય સચિવ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી અને ભારતમાં પાંચ મુખ્ય રાજ્યો ચાર્જ આપવામાં - યુવાન નેતા માટે એક અપૂર્વ સિદ્ધિ (સંદર્ભ આપો). 1998 માં, તેમને જનરલ (સંસ્થા) સચિવશ્રી, પોસ્ટ તેમણે ઓક્ટોબર 2001 સુધી રાખવામાં તરીકે બઢતી આપવામાં આવી હતી. 2001 થી, નરેન્દ્ર મોદી પક્ષ દ્વારા પસંદ થયેલ, બેકરૂમ બળવામાં મુખ્ય મંત્રી કેશુભાઈ પટેલને દૂર કરાયા પછી, ગુજરાત મુખ્ય પ્રધાન છે.
રાષ્ટ્રીય સ્તરે તેમના કાર્ય દરમિયાન, મોદી માટે અમુક રાજ્ય જમ્મુ અને કાશ્મીર અને સમાન રીતે સંવેદનશીલ ઉત્તર પૂર્વી રાજ્યો સંવેદનશીલ અને નિર્ણાયક રાજ્ય સહિત સ્તર એકમો, તે બાબતો દેખરેખ જવાબદારી આપવામાં આવી હતી. તેમણે કેટલાક રાજ્યોમાં પક્ષ સંસ્થા સુધાર માટે જવાબદાર હતા (સંદર્ભ આપો). જ્યારે રાષ્ટ્રીય સ્તરે કામ, મોદીએ પક્ષ માટે એક મહત્વના પ્રવક્તા તરીકે ઉભરી અને કેટલાક મહત્વના પ્રસંગોએ પર મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.
2007ની ચૂંટણી
માતાનો મોદીએ 2007 ના ચૂંટણી પ્રચાર અમુક ઉત્તેજનાત્મક ગુજરાત અને તેની આક્રમક નેતાગીરી માટે તેમની દ્રષ્ટિ પ્રતિબિંબ ભાષણો સાથે ચિહ્નિત થયેલ હતી. આવી એક ભાષણ માંગરોલ ખાતે સોનિયા ગાંધી માતાનો ભાષણ તેમને "મોત ના સોદાગર" ,અને શોહરાબુદીન હત્યાનો ઉલ્લેખ કરવામા આવ્યો હતા .
[શોહરાબુદીન ના નકલી એનકાઉનટર]. આ ભાષણ માટે ભારતના ચૂંટણી પંચે, બંધારણીય ભારતમાં ચૂંટણી કાર્યવાહી મંડળ, મોદીએ ચેતવણી તરીકે તેને એક પ્રવૃત્તિ છે કે જે વિવિધ સમુદાયો વચ્ચે હાલની તફાવતો ગુસ્સે શકે રચ્યાપચ્યા તરીકે ગણવામાં આવે છે. જો કે, એક જ પ્રક્રિયા સોનિયા ગાંધી માતાનો મોદી સમર્થકોએ જાહેર જનતાનો ઉત્સાહ ઘણો કારણ સામે આવ્યા છે.
દેશભરમાં વડાપ્રધાન પદના દાવેદાર તરીકે ઉભરી રહેલા નરેન્દ્ર મોદીને રાજકીય યાત્રાની વાત કરીએ તો શરૂઆતના ગણા વર્ષો સુધી રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવકસંધના પ્રચારક રહ્યા હતા. તેમણે ગુજરાત યુવિર્વસિટીમાંથી રાજકીય શાષાની માસ્ટર ડિગ્રી મેળવી હતી. ત્યારબાદ તેમણે રાજનીતિમાં ઝંપલાવ્યું હતુ.
- ૧૯૯૪માં ગુજરાત વિધાનસભામાં ભાજપની જીતમાં મોદીની રણનીતિ સફળ રહી
- ૧૯૯૪માં મોદીને પક્ષના રાષ્ટ્રીય સચિવ બનાવાયા
- ૧૯૯૮માં પક્ષના મહાસચિવ બનાવાયા
- ઓક્ટોબર ૨૦૦૧માં મોદીના સમયમાં થયેલો ગોધરાકાંડ
- ગોધરાકાંડ બાદ ભારે દબાણમાં આવી ગયા બાદ મોદીએ મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામુ આપ્યુ અને ફરીથી ચૂંટણી યોજાઈ
- વર્ષ ૨૦૦૨માં વિધાનસભાની ૧૮૨ સીટોમાંથી ૧૨૭ સીટો મેળવીને ભાજપને જંગી બહુમતિથી વિજય અપાવ્યો
- ૨૦૦૪માં અમેરિકાએ મોદીના ગોધરાકાંડની સંડોવણી બદલ વીઝા આપવાનો ઇન્કાર કરી દેવામાં આવ્યો જે આજ દિન સુધી અમલમાં છે
- વર્ષ ૨૦૦૬ જુલાઈમાં મોદીએ વડાપ્રધાન મનમોહનસિંહ પર આતંકવાદ તરફ કુણુ વલણ અપનાવવા બદલ જોરદાર ટિકા કરી હતી
- ૨૦૦૭માં બીજી વખત જંગી બહુમતિ મેળવીને મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત થયા હતા
- ૨૦૧૧ના અંતમાં અને ૨૦૧૨ની શરૂઆતમાં મુસલમાનોને પોતાની તરફ ખેચવા માટે સદ્ભાવા મિશન જેવા અભિયાનો હાથ ધરીને ઉપવાસ કર્યા હતા જેની દેશભરમાં નોંધ લેવાઈ હતી
- ૨૪ ઓગસ્ટ ૨૦૧૧ના રોજ લોકાયુક્તની નિયુક્તિના મુદ્દે મોદી સરકાર અને રાજ્યના રાજ્યપાલ વચ્ચે મતભેદો ઉભા થયા હતા
- વર્ષ ૨૦૧૨માં ગુજરાતમાં મોદીના નેતળત્વ હેઠળ ત્રીજી વખત વિધાનસભાની ચૂંટણી જીતીને સતત ત્રીજી વખત મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત થયા છે
- માર્ચ ૨૦૧૩માં ભાજપના સંસદીય બોર્ડના મુખ્ય સભ્ય તરીકે નિમણૂંક કરાઈ હતી
- જૂન ૨૦૧૩માં ગોવામાં ભાજપના ચૂંટણી પ્રચાર સમિતિના અધ્યક્ષ પદે નિયુક્ત કરાયા હતા
૨૦૦૯ની લોકસભા ચૂંટણી
તેમ છતાં ભાજપ મુશ્કેલીથી માટે ગુજરાત, રાજકોટ બેઠક નિયંત્રણ લગભગ 20 વર્ષ પછી, નુકશાન માં બેઠકો બહુમતી જીતવા વ્યવસ્થાપિત અનિચ્છનીય હતી. શરદ યાદવ જેવા અગ્રણી રાજકારણીઓ ટિપ્પણી કરી કે ભવિષ્યના વડાપ્રધાન તરીકે માતાનો ભાજપ મોદી પ્રક્ષેપણ 2009 ની લોકસભા ચૂંટણીઓમાં તેનો પ્રભાવ અસર છે..
એક ખાનગી અહેવાલ, જે પક્ષ શરમજનક હાર માટે કારણો પર ભાજપ દ્વારા 2009 માં તૈયાર લોકસભા ચૂંટણી, 'ઘણી ભારતીય રાજકારણીઓ અને અન્ય પરિબળો વચ્ચે' મોદી આક્ષેપ છે. વધુમાં મોદીએ ઓફ બીજેપી ટીકા ગુજરાત નેતાઓ ચિંતાઓનો
૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણી
૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપા તરફથી વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે નરેન્દ્ર મોદીને જાહેર કરવામાં આવ્યા
પુરસ્કારો
- ૩૦ જાન્યુઆરી ૨૦૦૬ – "ઇન્ડિયા ટુડે" દ્વારા રાષ્ટ્ર ભરમાં હાથ ધરવામાં આવેલી મોજણીમાં, નરેન્દ્ર મોદીને દેશના શ્રેષ્ઠ મુખ્યમંત્રી તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યાં.
- ૫ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૭ – ઇન્ડિયા ટુડે -ઓઆરજી માર્ગ દ્વારા રાષ્ટ્રભરમાં હાથ ધરવામાં આવેલી મોજણીમાં ત્રીજી વખત શ્રેષ્ઠ મુખ્યમંત્રી તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યાં, જે કોઈપણ મુખ્યમંત્રી માટે ૫-વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન એક અનન્ય ઉપલબ્ધિ છે.
- ૨૫ ઑગસ્ટ ૨૦૦૯– FDI magazine દ્વારા વર્ષ ૨૦૦૯ માટેના એફડીઆઇ વ્યક્તિત્વના એશિયાઈ વિજેતા તરીકે પસંદગી પામ્યા.
- પૂના ગુજરાતી બંધુ સમાજ દ્વારા ગુજરાત રત્ન .
- કમ્પ્યુટર સોસાયટી ઓફ ઇન્ડીયા" દ્વારા ઇ-રત્ન
- શ્રેષ્ઠ મુખ્યમંત્રી-ઇન્ડીયા ટુડે મેગેઝીન દ્વારા
